اینترلاک چیست؟

اینترلاک چیست؟

اینترلاک مکانیزم یا سیستمی است که تا شرایط خاصی برآورده نشود از انجام برخی فعالیت‌ها یا عملیات‌ها جلوگیری می‌کند. اینترلاک‌ها به عنوان یک محافظ عمل می کنند که ایمنی و امنیت را در صنایع و برنامه‌های مختلف تضمین می‌کنند.

انواع اینترلاک کدامند؟

اینترلاک می‌توانند انواع مختلفی دارند که می‌توان به اینترلاک مکانیکی، الکتریکی، نرم‌افزاری و منطقی اشاره کرد.

اینترلاک مکانیکی

این نوع اینترلاک مکانیکی برای موانع فیزیکی، قفل‌ها، کلیدها یا اهرم‌ها برای جلوگیری از برخی حرکات یا عملیات‌ها استفاده می‌کنند. آن‌ها معمولاً در سیستم‌های ایمنی ماشین‌آلات و تجهیزات یافت می‌شوند.

اینترلاک الکتریکی

اینترلاک الکتریکی با سیگنال‌های الکتریکی، سوئیچ ها، رله‌ها یا مدارها برای کنترل جریان الکتریسیته یا فعال کردن عملکردهای خاص کار می‌کنند. آن‌ها نقش مهمی در حفظ سیستم‌های الکتریکی کنترلی و ایمن ایفا می کنند. به‌طور مثال، قطع‌کننده‌های مدار که برای جلوگیری از اضافه بار خاموش می‌شوند.

اینترلاک منطقی

اینترلاک منطقی که به نام گیت‌های NOT نیز شناخته می‌شوند، اجزا اساسی در مدارهای منطق دیجیتال هستند. آن‌ها یک سیگنال ورودی را می‌گیرند و مکمل آن را در خروجی تشکیل می‌دهند. به عبارت دیگر، اگر ورودی زیاد (1) باشد، خروجی کم (0) است و بالعکس. اینورترهای منطقی با نماد مثلثی که به یک دایره اشاره دارد نشان می‌دهند. آن‌ها در ترکیب با سایر گیت‌های منطقی برای انجام عملیات پیچیده منطقی مانند AND ،OR و XOR استفاده می‌شوند.

اینترلاک‌ها برای جلوگیری از حوادث، محافظت از تجهیزات، تنظیم دسترسی و حفظ یکپارچگی و یکنواختی عملیات‌های حیاتی استفاده می‌شوند. آن‌ها در صنایع مختلف از جمله تولید، حمل و نقل، انرژی، ساخت و ساز و کنترل فرآیند استفاده می‌شوند. با تحمیل محدودیت‌ها و اعمال شرایط خاص، اینترلاک‌ها یک لایه کنترلی را فراهم می‌کنند و اطمینان می‌دهند که فرآیندها یا عملیات حیاتی تنها زمانی رخ می‌دهند که معیارهای از پیش تعیین‌شده برآورده شوند.

اینترلاک ها در کدام حوزه‌ها کاربرد دارند؟

اینترلاک نقش مهمی در حفظ ایمنی، امنیت و یکپارچگی عملیات‌ها در برق صنعتی و صنایع مختلف دارند. توانایی آن‌ها در جلوگیری از حوادث و کنترل دسترسی و اطمینان از پیروی‌های روش‌های مناسب، آن‌ها را در طیف گسترده‌ای از تنظیمات ضروری می‌کند. در این بخش، صنایعی را که معمولاً در آن‌ها از اینترلاک استفاده می‌شود، بررسی می‌کنیم:

تنظیمات صنعتی

اینترلاک‌ها به‌طور گسترده در محیط‌های صنعتی برای محافظت از کارگران و تجهیزات استفاده می‌شوند. آن‌ها در کارخانه‌های تولیدی، تاسیسات تولید برق، کارخانه‌های شیمیایی و پالایشگاه‌ها و… استفاده می‌شوند و اینترلاک در تابلو برق پالایشگاه‌ها بسیار کاربردی است. در این صنایع از دسترسی غیرمجاز به مناطق خطرناک جلوگیری می‌کند، از ترتیب غلط عملیات‌ها جلوگیری می‌کند و خطر حوادث ناشی از خطاهای انسانی یا نقص تجهیزات را کاهش می‌دهد.

سیستم‌های حمل و نقل

اینترلاک در سیستم‌های حمل و نقل برای اطمینان از ایمنی عملیات‌ها استفاده می‌شود. در راه‌آهن، سیستم‌های قفل‌کننده سیگنال‌ها وسوئیچ‌ها مسیرهای اشغال را کنترل می‌کنند تا از برخورد جلوگیری کنند و حرکت آرام قطارها را تسهیل کنند. در فرودگاه‌ها از اینترلاک ها برای امنیت، کنترل دسترسی به مناطق ممنوعه استفاده می کنند. آسانسورها نیز برای اطمینان از ایمنی سرنشینان و جلوگیری از تصادفات، از اینترلاک استفاده می‌کنند.

زیرساخت ساختمان

اینترلاک برای افزایش ایمنی و امنیت زیرساخت های یکپارچه ساختمان‌ها کاربردی است.ه. سیستم‌های ایمنی آتش‌نشانی اغلب شامل قفل‌هایی هستند که به طور خودکار درهای آتش نشانی را می بندند، سیستم‌های اسپرینکلر را فعال می کنند یا تهویه را در مواقع اضطراری کنترل می‌کنند. سیستم‌های کنترل دسترسی از اینترلاک‌ها برای تنظیم ورود به ساختمان‌ها، مناطق پارکینگ یا مناطق خاص استفاده می‌کنند. علاوه بر این، اینترلاک‌ها در سیستم های مدیریت ساختمان برای هماهنگی و کنترل عملکردهای مختلف مانند روشنایی، HVAC و مدیریت انرژی استفاده می‌شوند.

زیرساخت‌های حیاتی

اینترلاک در سیستم‌های زیرساختی حیاتی مانند تصفیه‌خانه آب، شبکه‌های توزیع برق و تاسیسات مخابراتی به کار می‌رود. آن‌ها به حفظ ایمنی و یکپارچگی این سیستم‌ها کمک می‌کنند و اطمینان می‌دهند که عملیات حیاتی به شیوه‌ای کنترل و هماهنگ انجام می‌شود. به‌عنوان مثال، اینترلاک ممکن است برای جلوگیری از دسترسی غیرمجاز به تجهیزات حساس یا فعال کردن فعالیت‌های تعمیر و نگهداری و در عین حال به حداقل رساندن اختلالات استفاده شوند.
در هر یک از این حوزه‌ها اینترلاک ها به عنوان مکانیزم‌های ایمنی و کنترل ضروری عمل می‌کنند. با اقدامات مناسب، جلوگیری از دسترسی غیرمجاز و هماهنگ کردن عملیات، اینترلاک‌ها به‌طور قابل توجهی به حفظ ایمنی کمک می‌کنند.

ملاحظات و استانداردهای طراحی اینترلاک‌ها

طراحی سیستم‌های به‌هم پیوسته مستلزم بررسی دقیق عوامل مختلف برای اطمینان از ایمنی، هماهنگی و انطباق با استانداردهای صنعت است. در این بخش، ملاحظات و استانداردهای کلیدی طراحی را که هنگام استفاده از اینترلاک باید در نظر گرفته شوند را بررسی می کنیم:

ارزیابی ریسک

قبل از طراحی یک سیستم درهم تنیده، انجام یک ارزیابی ریسک بسیار مهم است. این شامل شناسایی خطرات، ارزیابی شدت و احتمال آنها و تعیین اقدامات مناسب برای کاهش خطرات است. سیستم قفل‌کننده باید برای رسیدگی به خطرات شناسایی شود و برای جلوگیری از حوادث یا موقعیت‌های خطرناک طراحی شود.

یکپارچه سازی سیستم

سیستم‌های به هم پیوسته اغلب نیاز به ادغام با زیرساخت های موجود و سیستم های کنترل دارند. در نظر گرفتن سازگاری و قابلیت همکاری تجهیزات برای اطمینان از یکپارچگی و ارتباط روان بین اجزا مختلف ضروری است. طرح باید یکپارچه باشد و ایمنی، امنیتی و کنترلی را فراهم کند تا مطمئن شویم عملیات‌ها با نظم و هماهنگی اجرا شود.

افزونگی و طراحی ایمن

برای افزایش قابلیت اطمینان و ایمنی، سیستم‌های به هم پیوسته باید مکانیسم‌های Fail-Safe را در خود جای دهند. Fail-Safeشامل ارائه تجهیزات یا سیستم‌های پشتیبان است که در صورت خرابی می‌توانند مسئولیت آن را برعهده بگیرند. طراحی Fail-Safe تضمین می‌کند که در صورت خرابی یا نقص، اینترلاک‌ها به حالت پیش فرض در حالت ایمن قرار می‌گیرد. این اقدامات خطر آسیب‌دیدگی را به حداقل می‌رساند و به حفظ یکپارچگی عملیات کمک می‌کند.

عوامل انسانی

باید به عوامل انسانی از جمله رابط کاربری، ارگونومی و سهولت استفاده توجه شود. سیستم های اینترلاک باید با رابط های واضح و شهودی طراحی شوند و اطلاعات و کنترل های لازم را برای درک و مدیریت موثر عملکردهای اینترلاک در اختیار اپراتورها قرار دهند. طراحی انسان محور قابلیت استفاده را افزایش داده و احتمال خطا را کاهش می‌دهد.

رعایت استانداردها

انطباق با استانداردها و مقررات صنعت مربوطه هنگام طراحی سیستم‌های به هم پیوسته بسیار مهم است. این استانداردها ممکن است بسته به صنعت و کاربرد متفاوت باشند. به عنوان مثال می توان به ISO 14119 برای اینترلاک ایمنی ماشین آلات، IEC 61508 برای ایمنی در صنایع تبدیلی، یا استانداردهای خاص برای سیستم‌های سیگنالینگ راه‌آهن اشاره کرد. رعایت این استانداردها تضمین می‌کند که سیستم اینترلاک در مونتاژ تابلو برق از الزامات ایمنی لازم برخوردار است.

تست و نگهداری

طراحی باید شامل مقرراتی برای آزمایش و نگهداری سیستم قفل‌شونده باشد. آزمایش منظم تضمین می‌کند که اینترلاک ها طبق تنظمات عمل می‌کنند و در طول زمان موثر باقی می‌مانند و دچار نقص و عیب نشوند. ادغامات تعمیر و نگهداری باید برای شناسایی و رسیدگی سریع به هر گونه مشکل، از جمله بازرسی، کالیبراسیون و تعویض قطعات در صورت لزوم ایجاد شود.